Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Centrum SOLARIS

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Lista publikacji naukowych

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Członek linii badawczej CIRI z grantem NCN – PRELUDIUM 22

Członek linii badawczej CIRI z grantem NCN – PRELUDIUM 22

Narodowe Centrum Nauki (NCN) opublikowało listy rankingowe konkursu PRELUDIUM 22. W gronie laureatów znalazła się mgr Tetiana Stepanenko badaczka, która realizuje swój doktorat na linii badawczej CIRI w Centrum SOLARIS. Zwycięski projekt to "Badanie mechanizmów molekularnych w nanoskali w mukowiscydozie poprzez s-SNOM: od modelu do złożonych systemów". Wartość dofinansowania wyniosła: 209 950 PLN

 

Mukowiscydoza (CF) to powszechna choroba genetyczna, powodująca problemy oddechowe i trawienne związane z mutacjami w genie CFTR [1]. Poprawne funkcjonowanie białka CFTR zależy od lipidów [2]. Ostatnie badania ujawniły różne nieprawidłowości lipidowe w CF, w tym zaburzenia w mikrodomenach lipidowych, zwiększenie nasyconych kwasów tłuszczowych, gromadzenie ceramidów i zwiększony stres oksydacyjny [3]. Tradycyjne techniki spektroskopii oscylacyjnej mają ograniczenia w analizie konkretnych obszarów błony, co utrudnia identyfikację specyficznych zmian lipidowych i białkowych [4] w komórkach płucnych CF [3]. To utrudnia opracowanie leków regulujących aktywność białka CFTR.

W badaniu badacze wykorzystują innowacyjne techniki spektroskopii podczerwonej o nanoskalowym rozdzielczości: mikroskopię optyczną z bliskiego pola (s-SNOM) i nano spektroskopię FT-IR. Po raz pierwszy badają zmiany w składzie lipidów, ich rozkładzie i orientacji w błonach komórkowych dotkniętych CF. s-SNOM przekracza granicę dyfrakcji światła, umożliwiając obrazowanie o wysokiej rozdzielczości. W przeciwieństwie do mikroskopii fluorescencyjnej i spektrometrii mas, s-SNOM umożliwia obrazowanie biomolekuł bez stosowania znaczników. Nano spektroskopia FT-IR wykorzystuje promieniowanie synchrotronowe do rejestrowania punktowych widm z zakresu podczerwieni w skali nano. Skupiają się na opracowaniu nowej metodyki dla obrazowania s-SNOM błon biologicznych, pokonując wyzwania związane z pomiarami na poziomie nanoskalowym w cienkich próbkach, takich jak błony komórkowe. W projekcie wykorzystują ludzką linię komórkową nabłonka oskrzelowego CFBE41o-, szeroko badaną w kontekście badań nad mukowiscydozą [1,2,3].

- Naszym celem jest wykrycie zmian lipidowych i analiza ich rozkładu na poziomie nanoskalowym w obrębie systemów błonowych. Dodatkowo, planujemy zbadać, czy obniżenie zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA) w pożywce nasilają zmiany chorobowe w komórkach CF. Te wyniki mogą przyczynić się do rozwoju nowych terapii i leków, poprawiających jakość życia osób z mukowiscydozą. Nasze innowacyjne podejście obejmuje zaawansowane techniki spektroskopii w podczerwieni i skupia się na zrozumieniu procesów zmian profilu biochemicznego błon dotkniętych mukowiscydozą. Ma ono potencjał odkrycia nowych spostrzeżeń dotyczących roli białka CFTR i lipidów w funkcjonowaniu błon oraz patologii mukowiscydozy, otwierając drogę do przyszłych strategii terapeutycznych i interwencji, mówi mgr Tetiana Stepanenko doktorantka na linii badawczej CIRI.

PRELUDIUM to konkurs skierowany  do naukowców bez stopnia doktora, w którym można uzyskać grant w wysokości maksymalnie 70 000 PLN 140 000 PLN lub 210 000 PLN na finansowanie projektu trwającego odpowiednio 12, 24 lub 36 miesięcy. Zespół badawczy w projekcie PRELUDIUM może się składać maksymalnie z trzech osób, w tym kierownika projektu i opiekuna naukowego.

Referencje:
[1] Cystic Fibrosis in the 21st Century (2006). Karger. 
[2] Cottrill, The bidirectional relationship between CFTR and lipids. Commun Biol 2020. 
[3] C. Vandebrouck, Glued in lipids: Lipointoxication in cystic fibrosis, EBioMedicine, 2020. 
[4] V. Grimard et al., Phosphorylation-induced Conformational Changes of Cystic Fibrosis Transmembrane Conductance Regulator Monitored by Attenuated Total Reflection-Fourier Transform IR Spectroscopy and Fluorescence Spectroscopy, Journal of Biological Chemistry, 2004

 

Fot. Vladimir Gorokh 

 

Polecamy również
Ceremonia otwarcia nowej linii badawczej POLYX

Ceremonia otwarcia nowej linii badawczej POLYX

Crosscarpatian Synchrotron School (CSS2024) – otwarty nabór

Crosscarpatian Synchrotron School (CSS2024) – otwarty nabór

Międzynarodowe Sympozjum SYLINDA w Centrum SOLARIS poświęcone technice XAS

Międzynarodowe Sympozjum SYLINDA w Centrum SOLARIS poświęcone technice XAS

Pierwsze spotkanie partnerów projektu NEPHEWS

Pierwsze spotkanie partnerów projektu NEPHEWS