Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Centrum SOLARIS

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Podsumowanie roku 2019

Podsumowanie roku 2019

Początek roku to dobry czas, aby podsumować najważniejsze wydarzenia z mijającego roku.

Infrastruktura

==>> Rok 2019 był dla nas hojny. Pozyskaliśmy środki z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na finansowanie budowy dwóch nowych linii pomiarowych oraz stacji badawczej. Dzięki decyzji Ministerstwa budujemy: linię eksperymentalną do badań w podczerwieni (SOLAIR), linię badawczą do multimodalnego obrazowania rentgenowskiego (POLYX) oraz stację badawczą skaningowej transmisyjnej mikroskopii rentgenowskiej (STXM). 

==>> Długo oczekiwany przez środowisko naukowe kriomikroskop elektronowy już działa. Wspólnie z ekipą z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ przez kilka miesięcy pracowaliśmy nad przygotowaniem przestrzeni dla laboratorium, instalacją, kalibracją i optymalizacją urządzenia. Zakończyliśmy także pierwszy nabór wniosków o czas badawczy na mikroskopie. Pierwsi użytkownicy będą wykonywać badania w marcu 2020 r.

==>> Ukończono budowę linii PHELIX, przeprowadzono przez nią światło i pomyślnie postępuje proces kalibracji linii. Sfinalizowano także budowę systemu UHV stacji końcowej.  Oczekujemy na ostatni element, czyli analizator energii elektronów i detektor spinowy. Już w tym roku przewidujemy udostępnienie linii użytkownikom.

==>> Na linii XMCD także zaświeciło pierwsze światło. Zespół SOLARIS przeprowadził światło synchrotronowe przez całą długość jednej z dwóch gałęzi linii, od komory lustra w hutchu (klatce ołowianej) aż do szczelin wyjściowych.

==>> Rozbudowujemy także infrastrukturę diagnostyczną. Zakończyliśmy prace nad budową drugiej linii diagnostycznej o nazwie LUMOS, która umożliwi prowadzenie systematycznych pomiarów: stabilności oraz poprzecznych i podłużnych profili wiązki elektronów. Pod koniec roku zaobserwowaliśmy także pierwsze światło na tej linii.

Współpraca

Pozytywnie układa się współpraca z naszymi zagranicznymi partnerami, którzy budują w SOLARIS kolejne linie badawcze.

==>> Pomyślnie zakończyliśmy instalację pierwszych komponentów sekcji front end będącej łącznikiem źródła promieniowania z linią badawczą SOLABS (XAS-HN), która powstaje przy współpracy z niemiecką uczelnią Hochschule Niederrhein.

==>> Wchodzimy także w etap projektowy rozbudowy budynku hali eksperymentalnej. Powstanie tam linia badawcza do badań krystalograficznych, posiadająca szerokie możliwości badawcze. Ta infrastruktura powstaje przy udziale Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej.

==>> Współtworzymy także laser na swobodnych elektronach dzięki współpracy z Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku pod Warszawą. Jesteśmy jednym z partnerów projektu PolFEL, którego liderem jest NCBJ.

==>> Jesteśmy zaangażowani w projekt BEATS w ramach europejskiego programu Horyzont 2020, dzięki któremu uruchomiony został projekt budowy linii tomograficznej w synchrotronie SESAME (Jordania).

==>> Zakończyliśmy realizację projektu Baltic Tram, którego celem było wzmocnienie powiązań i współpracy między instytucjami badawczymi a światem biznesu.

Użytkownicy

==>> Przeprowadziliśmy dwa nabory na linie badawcze i pierwszy nabór o czas badawczy na mikroskopie Cryo-EM. Po naborze wiosennym otrzymaliśmy 34 wnioski, natomiast w naborze jesiennym złożono łącznie 56 wniosków, w tym 24 na stanowiska linii badawczych oraz 32 aplikacje na kriomikroskop.

==>> Aby ułatwić naukowcom pracę badawczą, uruchomiliśmy szybki dostęp do linii badawczych. Naukowcy mogą się o niego ubiegać, gdy potrzebują szybko przeprowadzić eksperyment o potencjalnie wysokiej wartości naukowej, lub gdy muszą uzupełnić rezultaty wcześniej przeprowadzonego w SOLARIS eksperymentu.

Publikacje i konferencje

==>> Po pierwszym roku od udostępnienia synchrotronu pojawiły się 4 publikacje w prestiżowych czasopismach naukowych, a kolejne publikacje są już w trakcie recenzji. Nasi użytkownicy są także aktywni na konferencjach i wykładach.

  1. Scientific Reports „How a ferromagnet drives an antiferromagnet in exchange biased CoO/Fe(110) bilayers”  M. Ślęzak, T. Ślęzak, P. Dróżdż, B. Matlak, K. Matlak, A. Kozioł-Rachwał, M. Zając & J. Korecki
  2. Dalton Transactions „Solvent-assisted structural conversion involving bimetallic complexes based on the tris(oxalato)ferrate(III) unit with the green → blue → red crystal color sequence”, Tadeusz M. Muzioł, Natalia Tereba, Robert Podgajny, Dariusz Kędziera and Grzegorz Wrzeszcz
  3. Nano Letters „Room-Temperature Ferromagnetism in InSb-Mn Nanowires”, Katarzyna E. Hnida, Antoni Żywczak, Marcin Sikora, Marianna Marciszko, Marek Przybylski          
  4. Phys. Status Solidi (B) „Luminescence of Fluorochlorozirconate Glasses Doped with Manganese Ions”, Maria N. Brekhovskikh, Sergei Kh. Batygov, Ljudmila V. Moiseeva, Natalia Yu. Kirikova, Valentin A. Kondratyuk, Marek Oja, Marco Kirm, Marcin Zając, and Vladimir N. Makhov

==>> W czerwcu 2019 r. braliśmy udział w międzynarodowej konferencji w Zakopanem „The 14th International School and Symposium on Synchrotron Radiation in Natural Science”. Podczas kilkudniowej konferencji prezentowaliśmy uczestnikom z całego świata możliwości badawcze polskiego synchrotronu, a zwłaszcza działające już linie badawcze oraz linie w budowie. Natomiast użytkownicy naszego synchrotronu prezentowali tam swoje osiągniecia badawcze.

==>> Naukowcy, którzy prowadzili badania w synchrotronie byli także aktywni na innych międzynarodowych konferencjach:
- IX Krajowa Konferencja Nanotechnologii 2019, Wrocław
- 45 Zjazd Fizyków Polskich, Kraków,
- 8th International Conference on Scanning Probe Spectroscopy (SPS`19), Hamburg,
- Graphene 2019, Rzym,
- 48th International School & Conference on the Physics of Semiconductors "Jaszowiec 2019",
- French-Polish Chemistry Congress, Paryż,
- 8th International Symposium on Optical Materials (IS-OM8), Wrocław,
- XIX Krajowa Konferencja Nadprzewodnictwa, Bronisławów.

 

Popularyzacja

==>> W tym roku synchrotron SOLARIS zwiedziło około 1800 osób z różnych części Polski.  

==>> Byliśmy obecni na kilku dużych imprezach promocyjnych m.in. na Forum Miast i Regionów, na Małopolskiej Nocy Naukowców, Festiwalu Nauki i Sztuki oraz uczestniczyliśmy w Małopolskim Festiwalu Innowacji oraz w Tygodniu Jakości Kształcenia UJ.

==>> Uzupełniliśmy bazę wiedzy o nowe filmy promocyjne, broszurę informacyjną oraz raport z działalności

==>> W ostatnim roku uczestniczyliśmy w nagraniu podcastu z cyklu Nauka XXI wieku, w audycji Radia Kraków z cyklu „W kręgu Nauki”, w audycji Radio dla Ciebie z cyklu z „Innej planety”. Byliśmy obecni także w innych mediach. Na swoim kanale YouTube promował nas także vloger Dawid Myśliwiec, który przygotował film „Obraz ukryty pod obrazem, polski anty-CERN i światło jaśniejsze niż Słońce”. Film miał do tej pory ponad 50 tys. wyświetleń.

==>> Wspólnie z Wydziałem Intermediów ASP wzbogaciliśmy się o nowe interaktywne narzędzia promocyjne, którymi są gogle VR.

Rozwój

Intensywny rozwój ośrodka sprawił, że zatrudniliśmy także nowe osoby i łącznie jest nas już 77 osób.

Mamy sporo planów na 2020 rok i na bieżąco będziemy informować o wszystkich realizacjach.

 

Polecamy również
Centrum SOLARIS a koronawirus
Badania synchrotronowe - nabór wniosków już otwarty
CERIC-ERIC: nabór wniosków o dostęp do infrastruktury badawczej
Kriomikroskop elektronowy dla przemysłu już wkrótce w SOLARIS