Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Centrum SOLARIS

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Wirtualny spacer po Centrum SOLARIS

Grafika symbolizująca link do wirtualnego spaceru

Wyjątkowe możliwości na linii ASTRA (SOLABS)

Wyjątkowe możliwości na linii ASTRA (SOLABS)

Niedawno osiągnięto kolejny kamień milowy dla linii ASTRA, wykrywając pierwsze światło na detektorze spektrometru fluorescencji rentgenowskiej. Ten unikalny, kompaktowy i specjalnie zaprojektowany próżniowy spektrometr rentgenowski wyróżnia się wysoką rozdzielczością energetyczną. Został on niedawno dodany do linii ASTRA i obecnie znajduje się w fazie testowej. Zespół ekspertów w składzie: prof. Josef Hormes, prof. Tonya Vitova i dr Jörg Rothe przy wsparciu Zespołu SOLARIS oraz Zespołu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach zainstalował spektrometr pod koniec maja.

Lepsza rozdzielczość i szerszy zakres

"Dziś wydarzyła się ważna rzecz. Jesteśmy bardzo blisko rozpoczęcia korzystania z wysokorozdzielczej spektroskopii emisyjnej promieniowania rentgenowskiego na linii ASTRA. Spektrometr ten pozwala na pomiar wysokorozdzielczych rentgenowskich widm absorpcyjnych (HR-XAS), w których poszerzenie czasu życia jest usuwane poprzez rejestrację częściowej wydajności fluorescencji emitowanej przez próbkę. Dzięki temu można mierzyć i analizować cechy rezonansowe, które nie są obserwowane w konwencjonalnych widmach XAS. Cechy te są bardzo ważne dla lepszego zrozumienia struktur elektronicznych i koordynacyjnych w badanych materiałach". - mówi dr Alexey Maximenko - kierownik linii ASTRA.

Prof. Josef Hormes, wybitny i znany na całym świecie specjalista w dziedzinie XAS, był zaangażowany w projektowanie i instalację linii ASTRA. Jest on profesorem Uniwersytetu w Bonn i Louisiana State University, byłym dyrektorem Canadian Light Source (CLS) oraz Center for Advanced Microstructures and Devices (CAMD) na Louisiana State University.

"Tylko kilka synchrotronów na świecie posiada linię porównywalną z tą, która została niedawno zainstalowana w SOLARIS" - mówi prof. Hormes. "Niewiele linii umożliwia pomiary na krawędzi K magnezu i aluminium, a to właśnie osiągnęliśmy na linii ASTRA. Linia ta jest również doskonałym narzędziem do specjacji tak ważnych dla nauk przyrodniczych pierwiastków jak selen i chrom. Na tej linii można mierzyć materiały w różnych stanach skupienia (gazy, ciecze i ciała stałe - amorficzne i krystaliczne). Możemy nie tylko wykryć w badanej próbce pierwiastki o bardzo niskich stężeniach (nawet 10 części na milion), ale także określić stan chemiczny pierwiastka i jego strukturę lokalną (sąsiadujące atomy wokół badanego pierwiastka), co jest kluczowe dla wielu badań. Na przykład, jesteśmy w stanie rozróżnić pomiędzy chromem III, który jest bezpiecznym stanem chemicznym chromu, a chromem VI, który jest toksyczny (rakotwórczy), i możemy określić, w jakim składzie próbki znajdują się te dwa różne stany chromu."

Linia ASTRA (Absorption Spectroscopy beamline for Tender energy Range and Above) jest przeznaczona do spektroskopii absorpcji promieniowania rentgenowskiego (XAS) i technik pokrewnych w zakresie energii od 1 keV do 15 keV. Obejmuje ona krawędzie absorpcji K pierwiastków chemicznych pomiędzy Mg i Se oraz krawędzie L (do Bi) i M (do U) wielu innych pierwiastków.

Spektrometr o wysokiej rozdzielczości

Unikalna i zwarta konstrukcja stacji końcowej oraz zaangażowanie w jej rozwój tak wielu światowej klasy specjalistów to efekt projektu SYLINDA.

Jednym z celów projektu SYLINDA jest modernizacja linii absorpcyjnej spektroskopii rentgenowskiej (XAS) (ASTRA) o spektrometr fluorescencji o wysokiej rozdzielczości energetycznej.  Jest to kamień milowy, który został niedawno osiągnięty. Technika ta jest atrakcyjna dla użytkowników akademickich i przemysłowych zajmujących się badaniami pierwiastków o niskiej liczbie atomowej (liczba atomowa Z do Z=11). Otworzy to nowe możliwości współpracy z przemysłem farmaceutycznym, gumowym, rolniczym, biologicznym, chemicznym i kosmetycznym.

Zobacz galerię zdjęć
Polecamy również
Dwie naukowczynie z SOLARIS laureatkami grantu MINIATURA 6
Dwie naukowczynie z SOLARIS laureatkami grantu MINIATURA 6
Prof. Marcin Nowotny laureatem nagrody FNP
Prof. Marcin Nowotny laureatem nagrody FNP
Spotkanie plenarne LEAPS 2022
Spotkanie plenarne LEAPS 2022
Nowa orbita dla elektronów
Nowa orbita dla elektronów