Linia badawcza ARYA (mAcromolecular x-RaY crystAllography) to zaawansowana infrastruktura badawcza, która będzie wykorzystywała wysokoenergetyczne promieniowanie synchrotronowe do analiz strukturalnych białek, kwasów nukleinowych oraz małych cząsteczek. Jej głównym celem jest wspieranie badań z zakresu biologii strukturalnej, chemii oraz nauk farmaceutycznych.

Możliwości badawcze stacji końcowej MX

Stacja końcowa MX została zaprojektowana z myślą o maksymalnej elastyczności i precyzji. Umożliwi:

• dobór długości fali promieniowania dla eksperymentów typu MAD (Multiwavelength Anomalous Diffraction),
• pracę w trybie wysokostrumieniowym dla rutynowego zbierania danych dyfrakcyjnych z kryształów białek.

Automatyzacja i różnorodność eksperymentów

Linia ARYA będzie w pełni zautomatyzowana, co pozwoli na prowadzenie szerokiego zakresu eksperymentów, w tym:

• klasyczne zbieranie danych dyfrakcyjnych w temperaturze pokojowej oraz kriogenicznej (80–100 K),
• helikalny zbiór danych,
• skanowanie kryształów (raster scan),
• eksperymenty pod wysokim ciśnieniem z użyciem kowadełka diamentowego (Diamond Anvil Cell).

Zaawansowane wyposażenie

Stacja końcowa zostanie wyposażona w:

• szybki i precyzyjny mikrodyfraktometr,
• autosampler mieszczący około 400 próbek,
• hybrydowy detektor zliczający fotony,
• detektor fluorescencji do badań próbek zawierających metale.

Dodatkowo, użytkownicy będą mogli prowadzić eksperymenty całkowicie zdalnie, bez konieczności fizycznej obecności w ośrodku.

Oprogramowanie i analiza danych

Planowana jest instalacja kompleksowego oprogramowania do zbierania, obróbki i analizy danych dyfrakcyjnych. Umożliwi ono:

• bieżący podgląd wyników eksperymentu,
• zapis parametrów zbioru danych i metadanych,
• efektywne zarządzanie procesem badawczym.

Infrastruktura laboratoryjna

W ramach linii ARYA rozwijana jest również infrastruktura laboratoryjna, która pozwoli użytkownikom na kompleksowe przygotowanie próbek:

• ekspresję i oczyszczanie białek,
• krystalizację i przechowywanie płytek krystalizacyjnych,
• zautomatyzowane obrazowanie próbek z rozróżnianiem kryształów białkowych i soli.

W przyszłości planowane jest rozszerzenie możliwości o eksperymenty przesiewowe fragmentów (fragment screening), zarówno krystalograficzne, jak i oparte na analizie oddziaływań w próbce.

Parametry linii

Parametry	Wartość
Źródło	3-polowy wiggler
Dostępny zakres energii fotonów	4-22 keV
Energetyczna zdolność rozdzielcza ΔE/E	DCM 1 x10-4; DMM 1 x10-2
Rozmiar plamki w miejscu próbki (poziomy x pionowy)	260 x 80 µm
Intensywność promieniowania w miejscu próbki	~1012 ph/s
Stacja końcowa	MX

 

Zakończenie budowy linii ARYA i pierwsze eksperymenty z użytkownikami planowane są na koniec 2027 roku.