W dniach 10–13 marca 2026 roku odbyła się kolejna edycja IR Optical Nanoscopy Workshop, organizowana przez Narodowe Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS we współpracy z firmami COMEF S. z o.o. oraz attocube systems GmbH. Wydarzenie odbyło się na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz w Centrum SOLARIS i zgromadziło blisko 150 uczestników – przedstawicieli środowiska naukowego, doktorantów oraz specjalistów zajmujących się badaniami materiałów w skali nanometrycznej.

Warsztaty koncentrowały się na najnowszych osiągnięciach w dziedzinie nanospektroskopii w podczerwieni (s‑SNOM, nano‑FTIR, AFM‑IR) oraz ich zastosowaniach w analizie materiałów biologicznych, polimerowych, 2D i półprzewodnikowych. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać rozszerzonego cyklu wykładów, obejmującego zarówno zagadnienia podstawowe, jak i prezentacje najnowszych wyników badań prowadzonych w polskich jednostkach naukowych.

Wśród prelegentów znaleźli się eksperci z attocube systems GmbH, w tym dr Adrian Cernescu, który przedstawił szereg wystąpień poświęconych praktycznym aspektom technik nanospektroskopii w podczerwieni, ich ograniczeniom, możliwościom oraz przykładom zastosowań w mikro‑ i nanoskali. Program uzupełniły liczne referaty zaproszonych naukowców z wiodących polskich ośrodków, prezentujących zastosowania nanospektroskopii m.in. w nanofotonice, materiałach funkcjonalnych, inżynierii powierzchni, analizie próbek biologicznych czy ocenie właściwości struktur warstwowych.

Dużym zainteresowaniem cieszyły się również wystąpienia dotyczące analizy danych oraz interpretacji widm nano-FTIR, jak również transmisja pomiarów testowych próbek na mikroskopie neaSCOPE, która odbyła się z Centrum SOLARIS na żywo. Intensywna część wykładowa stworzyła przestrzeń do pogłębionej dyskusji na temat wyzwań związanych z analizą materiałów w skali nanometrycznej.

Istotnym elementem wydarzenia była sesja posterowa, która, podobnie jak ostatnio, odbyła się w budynku SOLARIS. Organizacja tej części programu w siedzibie Centrum pozwoliła uczestnikom spotkać się w miejscu, gdzie na co dzień prowadzone są zaawansowane projekty badawcze – w bezpośrednim otoczeniu infrastruktury synchrotronowej. Sesja posterowa sprzyjała wymianie wiedzy i nawiązywaniu nowej współpracy między zespołami badawczymi, które już wykorzystują lub planują wykorzystać techniki nanospektroskopii w podczerwieni.

W dniach 10, 12 i 13 marca odbywały się także pomiary testowe próbek dostarczonych przez uczestników, które pozwoliły na praktyczne zaznajomienie się z możliwościami aparatury i przełożenie zdobytej wiedzy wykładowej na konkretne analizy.

Tegoroczne IR Optical Nanoscopy Workshop potwierdziły dynamiczny rozwój środowiska zajmującego się technikami nanospektroskopii w podczerwieni w Polsce oraz ogromne zainteresowanie zaawansowanymi metodami charakteryzacji materiałów w skali nanometrowej. SOLARIS pozostaje ważnym miejscem spotkań i integracji tej społeczności, oferując możliwości dalszej współpracy i rozwoju badań naukowych.

Autorzy: Maciej Roman, Dagmara Chylewska-Olech
Zdjęcia: Kaja Piana