Jak zapewnić naukowcom równy dostęp do najnowocześniejszych europejskich infrastruktur badawczych? Jak skutecznie przygotowywać nowych użytkowników do badań na synchrotronach i laserach na swobodnych elektronach? Między innymi o tych wyzwaniach rozmawiano podczas Zgromadzenia Ogólnego European Synchrotron and FEL User Organisation (ESUO), które odbyło się w dniach 25–27 sierpnia w Europejskim Ośrodku Promieniowania Synchrotronowego (ESRF) w Grenoble. W organizację tegorocznego spotkania zaangażowany był również projekt NEPHEWS, będący ważnym partnerem ESUO w działaniach na rzecz europejskiej społeczności użytkowników infrastruktury badawczej.

Podczas spotkania dr. Anna Wach, po raz pierwszy w roli  delegatki do ESUO, przedstawiła raport krajowy poświęcony sytuacji i priorytetom polskiego środowiska. W raporcie wiele miejsca poświęcono dostępowi polskich naukowców do infrastruktury SOLARIS, ESRF i European XFEL oraz finansowaniu badań prowadzonych w tych ośrodkach. Wśród priorytetów znalazły się dalszy rozwój SOLARIS, wspieranie dostępu polskich badaczy do źródeł SR i FEL oraz organizacja konferencji, szkół i kursów rozwijających kompetencje obecnych i przyszłych użytkowników. Dr Wach podkreślała, że polska społeczność użytkowników promieniowania synchrotronowego i laserów na wolnych elektronach liczy obecnie około tysiąca naukowców. 
Istotnym elementem spotkania była współpraca ESUO z projektem NEPHEWS. Piotr Piwowarczyk wziął udział w panelu dotyczącym zaangażowania społeczności użytkowników w europejską współpracę, przedstawił aktualny stan projektu przed jego zakończeniem oraz analizę przyszłych możliwości dostępu ponadnarodowego (tzw. TNA) w ramach konkursów INFRA-SERV 2027. 
Dyskusje w Grenoble koncentrowały się na równym dostępie do infrastruktury, szkoleniu nowych użytkowników oraz rozwiązaniach, które pozwolą kontynuować europejską współpracę po zakończeniu NEPHEWS. Jednym z ważnych rezultatów projektu – co podkreślił Piotr Piwowarczyk - będzie przygotowywany dokument formułujący rekomendacje dotyczące przyszłości dostępu do europejskich infrastruktur badawczych, tzw. Policy white paper. Jego prezentację zaplanowano na wiosnę 2027 roku w Brukseli.
Spotkanie w Grenoble pokazało, że dostęp do zaawansowanej infrastruktury to nie tylko czas pomiarowy. Równie ważnymi aspektami są finansowanie, kompetencje użytkowników, wymiana doświadczeń i współpraca ponad granicami.
ESUO skupia przedstawicieli krajowych społeczności naukowców korzystających z synchrotronów i laserów na swobodnych elektronach. Organizacja zabiera głos w sprawach dotyczących dostępu do tych infrastruktur i reprezentuje potrzeby użytkowników na poziomie europejskim. Polskę w ESUO reprezentują dr Anna Wach z SOLARIS oraz prof. Agnieszka Witkowska z Politechniki Gdańskiej. 

Autor: Agnieszka Cudek
 

Jak zapewnić naukowcom równy dostęp do najnowocześniejszych europejskich infrastruktur badawczych? Jak skutecznie przygotowywać nowych użytkowników do badań na synchrotronach i laserach na swobodnych elektronach? Między innymi o tych wyzwaniach rozmawiano podczas Zgromadzenia Ogólnego European Synchrotron and FEL User Organisation (ESUO), które odbyło się w dniach 25–27 sierpnia w Europejskim Ośrodku Promieniowania Synchrotronowego (ESRF) w Grenoble. W organizację tegorocznego spotkania zaangażowany był również projekt NEPHEWS, będący ważnym partnerem ESUO w działaniach na rzecz europejskiej społeczności użytkowników infrastruktury badawczej.

Podczas spotkania dr. Anna Wach, po raz pierwszy w roli  delegatki do ESUO, przedstawiła raport krajowy poświęcony sytuacji i priorytetom polskiego środowiska. W raporcie wiele miejsca poświęcono dostępowi polskich naukowców do infrastruktury SOLARIS, ESRF i European XFEL oraz finansowaniu badań prowadzonych w tych ośrodkach. Wśród priorytetów znalazły się dalszy rozwój SOLARIS, wspieranie dostępu polskich badaczy do źródeł SR i FEL oraz organizacja konferencji, szkół i kursów rozwijających kompetencje obecnych i przyszłych użytkowników. Dr Wach podkreślała, że polska społeczność użytkowników promieniowania synchrotronowego i laserów na wolnych elektronach liczy obecnie około tysiąca naukowców. 
Istotnym elementem spotkania była współpraca ESUO z projektem NEPHEWS. Piotr Piwowarczyk wziął udział w panelu dotyczącym zaangażowania społeczności użytkowników w europejską współpracę, przedstawił aktualny stan projektu przed jego zakończeniem oraz analizę przyszłych możliwości dostępu ponadnarodowego (tzw. TNA) w ramach konkursów INFRA-SERV 2027. 
Dyskusje w Grenoble koncentrowały się na równym dostępie do infrastruktury, szkoleniu nowych użytkowników oraz rozwiązaniach, które pozwolą kontynuować europejską współpracę po zakończeniu NEPHEWS. Jednym z ważnych rezultatów projektu – co podkreślił Piotr Piwowarczyk - będzie przygotowywany dokument formułujący rekomendacje dotyczące przyszłości dostępu do europejskich infrastruktur badawczych, tzw. Policy white paper. Jego prezentację zaplanowano na wiosnę 2027 roku w Brukseli.
Spotkanie w Grenoble pokazało, że dostęp do zaawansowanej infrastruktury to nie tylko czas pomiarowy. Równie ważnymi aspektami są finansowanie, kompetencje użytkowników, wymiana doświadczeń i współpraca ponad granicami.
ESUO skupia przedstawicieli krajowych społeczności naukowców korzystających z synchrotronów i laserów na swobodnych elektronach. Organizacja zabiera głos w sprawach dotyczących dostępu do tych infrastruktur i reprezentuje potrzeby użytkowników na poziomie europejskim. Polskę w ESUO reprezentują dr Anna Wach z SOLARIS oraz prof. Agnieszka Witkowska z Politechniki Gdańskiej. 

Autor: Agnieszka Cudek